GiupSuc.comGiúp Sức
An toàn và tin cậy cho cả hai bên

Đồ đạc vỡ hỏng khi người giúp việc đang làm: thoả thuận trước để khỏi cãi nhau

Phân biệt tai nạn, sơ suất và hao mòn; mấy dòng nên ghi sẵn trong thoả thuận; dặn đồ dễ vỡ thế nào; khi chuyện xảy ra thì nói gì, bồi thường ra sao cho công bằng.

Two hands gathering pieces of a broken white ceramic bowl into a dustpan on a light wooden floor beside a dining table leg, overhead angle, clean daylight

Đồ đạc vỡ hỏng khi người giúp việc đang làm là chuyện gần như chắc xảy ra nếu thuê đủ lâu, nên cách tốt nhất là thoả thuận trước: phân biệt tai nạn thường gặp, sơ suất rõ ràng và hao mòn tự nhiên; ghi sẵn mức hai bên chấp nhận với đồ nhỏ; dặn kỹ những món đắt hay dễ hỏng. Khi chuyện xảy ra, người làm báo ngay, chủ nhà phản ứng bình tĩnh, và việc bồi thường nếu có thì dựa trên thoả thuận chứ không tự trừ công tuỳ tiện.

Một chiếc bát vỡ có thể chẳng đáng gì, nhưng cách hai bên xử lý nó quyết định có còn làm với nhau lâu dài hay không. Dưới đây là cách sắp xếp để chuyện vỡ hỏng không thành chuyện cãi nhau.

Vỡ hỏng là chuyện sẽ có, chỉ là sớm hay muộn

Chính người trong nhà cũng làm vỡ bát đĩa, làm xước bàn, làm cháy nồi. Người làm giúp việc dùng đồ đạc của nhà mình nhiều giờ mỗi tuần, với những món họ chưa quen, nên chuyện vỡ hỏng xảy ra là bình thường về mặt xác suất. Nhà thuê lâu năm nào cũng từng gặp.

Vấn đề không nằm ở chỗ có vỡ hỏng hay không, mà ở chỗ hai bên chưa từng nói với nhau sẽ xử lý thế nào. Không có thoả thuận, mỗi bên tự nghĩ theo một kiểu. Chủ nhà nghĩ người làm phải đền. Người làm nghĩ đồ cũ thì vỡ, mình đâu cố ý. Đến khi có chuyện mới bàn, lúc đó ai cũng đang bực, và một cái bát vỡ thành lý do mất người.

Nói chuyện này từ buổi đầu không hề làm mất lòng. Ngược lại, người làm có kinh nghiệm sẽ thấy yên tâm khi chủ nhà chủ động nói rõ, vì họ biết nếu lỡ tay thì không bị làm khó. Chủ nhà cũng yên tâm vì biết với món đắt thì người làm sẽ cẩn thận hơn.

Phân biệt tai nạn, sơ suất và hao mòn

Tai nạn thường gặp. Chiếc cốc tuột tay khi rửa, đĩa trượt khỏi giá phơi, cái chổi gãy cán. Đây là những rủi ro bình thường của việc dùng đồ, người trong nhà cũng gặp. Phần lớn các nhà coi đây là chi phí của việc có người giúp và không bắt đền.

Sơ suất rõ ràng. Đã được dặn món này không lau ướt mà vẫn lau, đã được dặn không cho áo lụa vào máy giặt mà vẫn cho, dùng chất tẩy mạnh lên mặt đá dù đã có lời dặn. Đây là chỗ có thể bàn chuyện chia phần thiệt hại, theo mức đã thoả thuận.

Hao mòn tự nhiên. Máy giặt cũ ngừng chạy giữa chừng, chiếc ghế mối mọt gãy chân khi kê lại, ấm đun đã rỉ đáy rồi thủng. Đồ hỏng vì đã tới tuổi thì không nên quy cho người làm, dù họ là người dùng nó lần cuối.

Khi khó phân biệt. Nhiều trường hợp nằm ở giữa. Lúc đó cách công bằng là nhìn lại xem có lời dặn trước không, món đồ đã cũ tới đâu, và người làm có báo ngay không. Nếu không rõ, nên nghiêng về phía coi là tai nạn.

Mấy dòng nên ghi trong thoả thuận

Không cần văn bản dài. Một tin nhắn hoặc mấy dòng viết tay có chữ ký hai bên, gồm những ý sau là đủ dùng cho hầu hết gia đình:

  • Đồ dùng hằng ngày như bát đĩa, cốc, giẻ lau, đồ nhựa: vỡ hỏng do tai nạn thì nhà chủ tự chịu.
  • Những món đã được dặn cách dùng riêng: nếu hỏng do làm sai lời dặn, hai bên bàn chia phần, mức tối đa người làm chịu không quá một phần nhỏ tiền công của buổi đó hoặc một mức hai bên thống nhất.
  • Đồ hỏng do hao mòn, do lỗi sẵn có của đồ: nhà chủ tự chịu.
  • Người làm báo ngay khi làm vỡ hỏng, kể cả món nhỏ. Không báo mà để chủ nhà tự phát hiện thì hai bên sẽ nói chuyện lại.
  • Không tự trừ vào tiền công khi chưa nói chuyện và thống nhất.

Mức cụ thể mỗi nhà mỗi khác, tuỳ đồ đạc và tiền công. Điều quan trọng là có con số hoặc cách tính hai bên đều thấy hợp lý từ trước, để khi chuyện xảy ra không ai phải đoán. Về nguyên tắc bồi thường thiệt hại theo pháp luật, nên tra văn bản hiện hành hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn nếu thiệt hại lớn.

Đồ đắt, đồ dễ hỏng: dặn trước và dạy cách dùng

Phần lớn vỡ hỏng do sơ suất xảy ra vì người làm không biết. Họ không biết bếp từ không được đặt nồi đáy ướt, không biết chảo chống dính không được cọ bằng búi sắt, không biết áo len phải giặt tay nước lạnh, không biết mặt bàn đá không được dùng chất tẩy có tính axit. Những điều chủ nhà thấy hiển nhiên lại không hiển nhiên với người mới vào nhà.

Vì vậy buổi đầu, nên dành mười phút chỉ những món cần chú ý: máy rửa bát dùng thế nào, máy giặt chế độ nào cho đồ gì, nồi chảo nào cọ được bằng gì, đồ trang trí nào không được nhấc. Với máy móc, cho người làm tự bấm thử một lần khi có mình đứng cạnh. Với đồ quá đắt hoặc có giá trị tình cảm, nói thẳng là món này để nguyên, không cần lau.

Có thể dán vài mẩu giấy nhỏ ở những chỗ quan trọng, như cạnh máy giặt ghi đồ trắng riêng, đồ len giặt tay. Nhắc bằng giấy tốt hơn nhắc mỗi buổi bằng miệng, vì người làm có thể làm cho nhiều nhà và không nhớ hết nếp riêng của từng nhà.

Khi chuyện xảy ra: người làm báo ngay, chủ nhà nghe bình tĩnh

Thói quen quan trọng nhất của người làm là báo ngay, kể cả với món nhỏ. Câu nói mẫu: "Chị ơi, em lỡ tay làm vỡ cái đĩa trắng lúc rửa, em đã gom mảnh vào túi riêng rồi." Báo ngay cho thấy sự thật thà, và chủ nhà cũng không bị bất ngờ khi tự phát hiện thiếu một món. Giấu đi rồi bị phát hiện mới là lúc mất lòng tin thật sự.

Phía chủ nhà, phản ứng đầu tiên quyết định người làm có dám báo lần sau không. Nếu một chiếc đĩa vỡ mà bị trách nặng, lần sau người làm sẽ giấu. Một câu "không sao, em có bị đứt tay không" là phản ứng đúng với đồ dùng hằng ngày. Với món đắt hơn, vẫn hỏi người làm có sao không trước, rồi mới nói "để chị xem lại, mình nói chuyện sau nhé".

Nếu chủ nhà không ở nhà lúc đó, người làm nên chụp ảnh món đồ, nhắn tin báo, để mảnh vỡ hay đồ hỏng ở một chỗ cho chủ nhà xem, không tự vứt đi. Với đồ điện hỏng giữa chừng, rút điện, không tự sửa.

Bồi thường thế nào cho công bằng

Dựa trên thoả thuận đã có. Nếu đã ghi sẵn cách xử lý, cứ theo đó. Đây là lý do thoả thuận trước có giá trị: không ai phải mặc cả khi đang bực.

Tính theo giá trị còn lại, không theo giá mua mới. Một chiếc nồi dùng năm năm không thể bắt đền bằng giá nồi mới. Cách hợp lý là ước giá trị còn lại của món đồ, rồi chia theo mức đã thống nhất.

Không tự trừ công khi chưa nói chuyện. Tự trừ vào tiền công mà không bàn trước khiến người làm cảm thấy bị ép, và dễ thành tranh chấp về tiền công chứ không còn là chuyện đồ vỡ.

Đồ lớn, thiệt hại đáng kể thì tìm hiểu kỹ. Với thiệt hại lớn, như hỏng thiết bị đắt tiền hay gây ngập nhà, trách nhiệm bồi thường còn phụ thuộc lỗi của mỗi bên và quy định hiện hành. Nên tra văn bản hiện hành hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn trước khi yêu cầu, và kiểm tra bảo hiểm nhà nếu có.

Ở phía người làm: tự bảo vệ mình

Người nhận việc vặt nên chủ động hỏi về chuyện vỡ hỏng ngay buổi đầu, nếu chủ nhà chưa nói. Câu hỏi nhẹ nhàng như "chị ơi, nếu em lỡ làm vỡ đồ thì nhà mình tính thế nào ạ" không hề vô duyên, mà cho thấy mình là người có nghề, biết chuyện có thể xảy ra.

Khi được giao dùng máy móc lạ, đừng ngại hỏi cách dùng, đừng đoán. Một câu hỏi tốn mười giây, một lần đoán sai có thể tốn cả tháng công. Với món đồ trông đắt hoặc mỏng manh mà không được dặn, hỏi trước khi đụng vào. Nếu thấy món nào đã nứt, đã lung lay từ trước, báo ngay cho chủ nhà biết để không bị quy trách nhiệm sau.

Nếu cảm thấy việc bồi thường bị đòi quá mức, hoặc bị tự trừ công không có thoả thuận, hãy nói chuyện thẳng thắn, đưa lại tin nhắn thoả thuận nếu có. Nếu thuê qua trung tâm, báo trung tâm để họ đứng giữa. Đừng tự bỏ ngang, vì như vậy chuyện thường chỉ khó giải quyết hơn.

Khi hỏng hóc kéo theo thiệt hại lớn hơn

Có những sự cố không chỉ hỏng một món đồ: quên khoá vòi làm nước tràn xuống tầng dưới, để quên nồi trên bếp làm khói đen cả bếp, cắm nhầm điện áp làm cháy thiết bị. Những trường hợp này cần xử lý theo thứ tự khác: trước hết ngăn thiệt hại lan rộng như khoá nước, ngắt điện, mở cửa thông khói, rồi báo chủ nhà, báo ban quản lý toà nhà nếu ảnh hưởng tới nhà hàng xóm.

Khi đã yên, hai bên cùng nhìn lại nguyên nhân. Người làm có được dặn về vòi nước hay chiếc nồi đó không, thiết bị có ghi rõ điện áp không, có ai khác trong nhà cùng dùng không. Thiệt hại lan sang nhà hàng xóm thường phức tạp hơn và liên quan tới trách nhiệm của chủ hộ với bên thứ ba; trong trường hợp đó nên tra văn bản hiện hành hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn, và kiểm tra hợp đồng bảo hiểm nhà nếu có, thay vì đổ hết cho người làm.

Câu hỏi thường gặp

Người giúp việc làm vỡ bát đĩa có phải đền không?

Với đồ dùng hằng ngày vỡ do tai nạn thông thường, phần lớn các nhà không bắt đền vì đây là rủi ro bình thường của việc dùng đồ. Cách tốt nhất là ghi sẵn trong thoả thuận rằng đồ dùng hằng ngày vỡ hỏng do tai nạn thì nhà chủ tự chịu.

Có được trừ lương người giúp việc khi làm hỏng đồ không?

Không nên tự trừ khi chưa nói chuyện và thống nhất. Việc bồi thường nên dựa trên thoả thuận có trước, tính theo giá trị còn lại của đồ chứ không theo giá mua mới. Với thiệt hại lớn, nên tra văn bản hiện hành hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Đồ cũ tự hỏng khi người giúp việc đang dùng thì ai chịu?

Đồ hỏng do hao mòn tự nhiên, do lỗi sẵn có thì nhà chủ chịu, dù người làm là người dùng nó lần cuối. Người làm nên báo ngay khi thấy đồ có dấu hiệu nứt, lỏng, chập chờn để tránh bị quy trách nhiệm.

Thoả thuận về đồ vỡ hỏng với người giúp việc nên ghi những gì?

Ghi đồ dùng hằng ngày vỡ do tai nạn thì chủ chịu; đồ đã được dặn cách dùng mà hỏng do làm sai thì hai bên bàn chia phần theo mức tối đa thống nhất; đồ hao mòn thì chủ chịu; người làm phải báo ngay; không tự trừ công.

Người giúp việc nên làm gì khi lỡ làm vỡ đồ lúc chủ vắng nhà?

Chụp ảnh món đồ, nhắn tin báo ngay cho chủ nhà, gom mảnh vỡ hoặc đồ hỏng để riêng một chỗ cho chủ xem, không tự vứt đi. Với đồ điện hỏng giữa chừng thì rút điện, không tự sửa. Báo ngay là cách giữ lòng tin tốt nhất.

Làm sao để người giúp việc ít làm hỏng đồ đắt tiền trong nhà?

Buổi đầu chỉ cách dùng từng máy móc và đồ cần chú ý, cho người làm bấm thử khi có mình đứng cạnh. Món quá đắt hoặc có giá trị tình cảm thì dặn để nguyên. Dán vài mẩu giấy nhắc ở chỗ quan trọng như cạnh máy giặt.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138