GiupSuc.comGiúp Sức
An toàn và tin cậy cho cả hai bên

Chiêu lừa trên nhóm tìm việc vặt: cọc giữ việc, phí đồng phục, việc nhẹ công cao

Dấu hiệu chung của các chiêu lừa nhắm vào người tìm việc vặt và cả nhà thuê: tiền đi trước việc, phí đồng phục, việc nhẹ công cao, mượn giấy tờ, xin mã xác nhận.

Young Vietnamese woman seated on a plastic stool at a sidewalk tea stall, frowning thoughtfully at her phone held low, blurred motorbikes passing, overcast afternoon

Hầu hết chiêu lừa trên các nhóm tìm việc vặt, giúp việc theo giờ có chung một dấu hiệu: người nhận việc phải bỏ tiền ra trước khi được làm. Đó có thể là tiền cọc giữ việc, phí hồ sơ, phí đồng phục, phí đào tạo, tiền mua dụng cụ, hay "phí kích hoạt tài khoản". Việc thật thì người làm nhận tiền sau khi làm, không phải trả tiền để được làm. Thêm vào đó là những lời mời việc nhẹ công cao bất thường, đề nghị mượn giấy tờ, xin mã xác nhận gửi về điện thoại.

Phía nhà thuê cũng có chiêu nhắm vào mình: người giả nhận việc rồi xin ứng trước, hoặc xin chủ nhà chuyển "tiền cọc dịch vụ". Bài này đi qua từng kiểu, chỉ ra chỗ nhận biết, và cách tự kiểm trước khi bước tiếp.

Dấu hiệu chung: tiền đi trước việc

Nguyên tắc dễ nhớ nhất: trong quan hệ giúp việc, việc vặt bình thường, người làm làm xong thì được trả công. Có nơi trả theo buổi, có nơi trả theo tuần, có trung tâm thu phí giới thiệu nhưng phí đó được nói rõ, có giấy tờ và thường trừ vào công sau khi đã có việc. Không có lý do chính đáng nào để một người đang đi tìm việc phải chuyển tiền cho người lạ chỉ để được giữ chỗ.

Kẻ lừa đảo hiểu rằng người tìm việc thường đang cần tiền gấp, và vì cần gấp nên dễ bỏ qua những điều bất thường. Họ tạo cảm giác khan hiếm: "chỉ còn hai suất", "chị chốt ngay hôm nay", "người khác đang hỏi". Áp lực thời gian là công cụ chính, vì người có thời gian suy nghĩ hay hỏi người thân thường sẽ nhận ra.

Khi gặp bất kỳ yêu cầu nào bắt đầu bằng "em chuyển trước", hãy dừng lại. Hỏi lại: việc cụ thể ở đâu, nhà ai, làm gì, có thể tới xem trước không, có thể làm thử một buổi rồi mới tính không. Bên làm thật sẽ trả lời được. Bên lừa thường né, đổi chủ đề, hoặc giục giã thêm.

Cọc giữ việc, phí hồ sơ, phí giới thiệu không rõ ràng

Cọc giữ việc. Người đăng tin nói có nhà cần người giúp việc theo giờ, công tốt, gần nhà, nhưng vì nhiều người hỏi nên phải đặt cọc giữ chỗ, hứa sẽ hoàn lại khi đi làm. Sau khi nhận cọc, họ hẹn ngày đi làm rồi biến mất, hoặc báo nhà chủ đổi ý.

Phí hồ sơ, phí xác minh. Đòi một khoản "phí làm hồ sơ", "phí xác minh lý lịch" chuyển vào tài khoản cá nhân trước khi giới thiệu việc. Trung tâm giới thiệu làm thật thường có địa chỉ, có biên nhận, có hợp đồng nói rõ phí và khi nào thu.

Phí giới thiệu không có giấy tờ. Có những nơi thu phí giới thiệu hợp lệ. Cách phân biệt là xem có địa điểm thật đến được không, có ký giấy tờ ghi rõ phí, điều kiện hoàn, điều kiện đổi việc không, và phí có được thu sau khi đã có việc không. Chỉ có tài khoản mạng xã hội và số tài khoản cá nhân thì nên dè chừng.

Câu hỏi để tự kiểm. "Nếu em không đặt cọc, em có thể đến gặp nhà chủ trước để nói chuyện không?" Nếu câu trả lời là không, hoặc lấy lý do nhà chủ bận, ở xa, đi công tác, thì gần như chắc là không có nhà chủ nào cả.

Phí đồng phục, phí đào tạo, tiền mua dụng cụ

Phí đồng phục. Lời mời làm cho "công ty dịch vụ giúp việc" với điều kiện phải mua đồng phục của công ty. Người làm chuyển tiền, đồng phục không bao giờ tới, hoặc tới là một chiếc áo rẻ tiền và không có việc gì kèm theo.

Phí đào tạo bắt buộc. Bắt học một khoá "kỹ năng giúp việc chuyên nghiệp" có thu phí trước khi được nhận việc, hứa học xong có việc ngay. Học xong thì không có việc, hoặc việc được giới thiệu cũng là một chiêu khác. Học nghề thật là chuyện tốt, nhưng nên học ở nơi có địa chỉ, không gắn chuyện học với lời hứa chắc chắn có việc.

Mua dụng cụ, hoá chất. Bắt mua bộ dụng cụ, hoá chất tẩy rửa "chuẩn của công ty" với giá cao, coi đó là điều kiện nhận việc. Người làm việc vặt tự trang bị đồ nghề là chuyện bình thường, nhưng tự mua ở bất kỳ đâu chứ không phải bắt mua qua bên giới thiệu việc.

Kích hoạt tài khoản. Một số ứng dụng giả yêu cầu nạp tiền để "kích hoạt tài khoản người làm", "mở khoá đơn hàng". Ứng dụng ghép việc làm thật thường thu phí theo phần trăm trên mỗi việc đã hoàn thành, không bắt nạp tiền trước để nhìn thấy việc.

Việc nhẹ công cao, việc ở xa, gặp ở chỗ lạ

Một nhóm chiêu khác không lấy tiền ngay mà dụ người làm tới một chỗ, hoặc nhận một việc nghe quá tốt. Những dấu hiệu cần cảnh giác:

  • Tiền công cao hơn hẳn mức đang phổ biến ở khu mình cho cùng loại việc, mà việc lại rất nhẹ như "chỉ ngồi trông nhà", "chỉ tưới cây".
  • Việc ở tỉnh khác, phải đi xa, được "bao xe đưa đón", bao ăn ở, nhưng không nói rõ nhà ai, ở đâu.
  • Hẹn gặp ở quán cà phê, khách sạn, hoặc một địa điểm không phải nơi làm việc để "phỏng vấn".
  • Người tuyển không cho số điện thoại, chỉ nhắn tin qua tài khoản mạng xã hội mới lập, ảnh đại diện mượn.
  • Yêu cầu đi ngay trong đêm, không cho báo người nhà vì "việc riêng tư của khách".

Những lời mời này có thể dẫn tới nguy hiểm nghiêm trọng hơn chuyện mất tiền. Không đi tới chỗ lạ một mình, không lên xe người lạ đưa đón, luôn báo người thân địa chỉ cụ thể. Việc nghe quá tốt mà thiếu thông tin thì nên coi là không có thật cho tới khi được chứng minh ngược lại.

Mượn giấy tờ, xin mã xác nhận, nhờ nhận hàng hộ

Có những chiêu không lấy tiền của người làm mà lợi dụng danh tính của họ. Dấu hiệu cần dừng ngay:

  • Xin chụp hai mặt căn cước kèm ảnh khuôn mặt cầm căn cước để "đăng ký hồ sơ". Bộ ảnh này có thể bị dùng để mở tài khoản, vay tiền đứng tên người làm.
  • Đọc giúp mã xác nhận vừa gửi về điện thoại. Mã xác nhận là chìa khoá của tài khoản ngân hàng, ví điện tử, tài khoản mạng xã hội; không đưa cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là nhà chủ hay trung tâm.
  • Nhờ nhận hộ một kiện hàng, một khoản tiền chuyển vào tài khoản rồi chuyển tiếp cho người khác, coi như một việc vặt có công. Việc này có thể khiến người làm vô tình dính vào dòng tiền bất hợp pháp.
  • Nhờ mở hộ một tài khoản ngân hàng, đăng ký hộ một số điện thoại đứng tên mình.

Nếu lỡ đưa giấy tờ, mã xác nhận, hãy liên hệ ngay ngân hàng, nhà mạng để khoá hoặc kiểm tra tài khoản, và báo công an xã, phường nơi mình ở. Muốn rõ trách nhiệm khi danh tính bị lợi dụng, có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Chiêu nhắm vào nhà thuê

Nhà thuê người cũng có thể là nạn nhân. Một kiểu hay gặp là người tự giới thiệu là "người giúp việc theo giờ có kinh nghiệm", nói chuyện rất dễ thương, rồi trước buổi làm đầu tiên xin ứng trước một ít vì "nhà có việc gấp", "con ốm". Nhận tiền xong không bao giờ đến. Kiểu khác là "trung tâm" đòi chủ nhà chuyển tiền cọc dịch vụ trước khi gửi người, rồi không có ai tới.

Nguyên tắc với nhà thuê cũng tương tự: không trả tiền cho việc chưa làm với người chưa từng gặp. Ứng trước công chỉ nên làm với người đã làm cho nhà mình một thời gian, có quan hệ rõ ràng. Với trung tâm, đến tận nơi, ký giấy tờ rõ ràng, chỉ trả phí khi đã có người đến làm thử và mình đồng ý.

Khi đăng tin tìm người trên nhóm cư dân hay nhóm tìm việc, không ghi địa chỉ đầy đủ, không ghi giờ cả nhà đi vắng, không đăng ảnh bên trong nhà. Chỉ cần ghi khu vực chung, loại việc và khung giờ, rồi trao đổi chi tiết riêng với người đã nói chuyện và thấy đáng tin. Tin đăng càng lộ nhiều thông tin, càng dễ thành mồi cho người có ý xấu.

Cũng cẩn thận với người "đi làm thay" không báo trước, người hỏi quá kỹ lịch đi vắng của cả nhà trước khi làm buổi nào, hay người đề nghị làm vào lúc nhà không có ai ngay từ buổi đầu. Đây không chắc là lừa, nhưng là lý do để chậm lại và xác minh kỹ hơn.

Cách tự kiểm trước khi nhận một lời mời việc

Một quy trình ngắn, mất vài phút, giúp loại bỏ phần lớn chiêu lừa:

  1. Hỏi rõ: việc gì, ở đâu, nhà ai, làm giờ nào, công tính thế nào, trả khi nào.
  2. Nếu có yêu cầu chuyển bất kỳ khoản tiền nào trước, từ chối và xem phản ứng.
  3. Đề nghị gặp trực tiếp nhà chủ, hoặc đến địa chỉ trung tâm, vào ban ngày.
  4. Tìm xem tài khoản đăng tin đã hoạt động bao lâu, có ai trong nhóm từng làm qua không.
  5. Kể với một người thân hoặc người quen làm cùng nghề, nghe ý kiến của người không ở trong tình huống.
  6. Không gửi ảnh giấy tờ, không đọc mã xác nhận cho ai qua tin nhắn.

Nếu đã lỡ chuyển tiền, hãy giữ lại toàn bộ tin nhắn, thông tin tài khoản đã chuyển, báo ngay ngân hàng và trình báo công an xã, phường. Đồng thời báo quản trị nhóm để người khác không bị lừa tiếp. Đừng ngại vì xấu hổ, vì người lừa đảo dựa vào chính sự im lặng đó.

Câu hỏi thường gặp

Tìm việc giúp việc bị đòi đặt cọc giữ việc có phải lừa đảo không?

Phần lớn trường hợp là lừa. Việc thật thì người làm được trả công sau khi làm, không phải trả tiền để được làm. Nếu bên đăng tin không cho gặp nhà chủ trước mà chỉ giục chuyển cọc, nên từ chối ngay. Trung tâm làm thật có địa chỉ và giấy tờ ghi rõ phí.

Bị bắt mua đồng phục mới được nhận việc giúp việc thì có nên mua không?

Không nên nếu chưa gặp nhà chủ, chưa có việc cụ thể, và chỉ được yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân. Đây là chiêu hay gặp. Nơi tuyển người thật sẽ cho làm việc trước, đồng phục nếu cần thì phát hoặc trừ vào công sau, có giấy tờ rõ ràng.

Có nên gửi ảnh căn cước cho người tuyển giúp việc qua tin nhắn không?

Không nên gửi cho người chưa gặp, nhất là bộ ảnh hai mặt căn cước kèm ảnh mặt cầm căn cước. Bộ ảnh này có thể bị dùng để mở tài khoản hay vay tiền đứng tên mình. Chỉ cho xem bản gốc khi gặp trực tiếp nhà chủ hoặc tại trung tâm có địa chỉ.

Lỡ chuyển tiền cọc cho người lừa tìm việc thì làm gì?

Giữ lại toàn bộ tin nhắn, thông tin tài khoản đã chuyển. Báo ngay ngân hàng của mình, trình báo công an xã, phường nơi ở, và báo quản trị nhóm để cảnh báo người khác. Đừng chuyển thêm tiền dù bị hứa sẽ hoàn lại.

Làm sao nhận biết lời mời việc vặt nhẹ công cao là lừa?

Tiền công cao hẳn mức phổ biến cho việc rất nhẹ, việc ở xa không nói rõ nhà ai, hẹn gặp ở chỗ lạ, không cho báo người nhà, người tuyển chỉ nhắn qua tài khoản mới lập. Thấy những dấu hiệu này thì không đi, nhất là không đi một mình.

Nhà thuê có bị lừa khi tìm người giúp việc không?

Có. Người tự xưng nhận việc xin ứng trước rồi không tới, hoặc nơi tự xưng là trung tâm đòi cọc dịch vụ rồi không gửi người. Nhà thuê không nên trả tiền cho việc chưa làm với người chưa từng gặp, và chỉ trả phí trung tâm khi đã có giấy tờ, có người tới làm thử.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138