GiupSuc.comGiúp Sức
Giúp việc theo giờ: hiểu đúng trước khi thuê

Nhà mình có cần giúp việc theo giờ không: tự hỏi sáu câu trước khi thuê người

Sáu câu tự hỏi giúp gia đình biết có nên thuê giúp việc theo giờ: việc nào đang dồn, ai đang gánh, ngân sách, riêng tư, người ở nhà và cách thử trước.

A young Vietnamese couple sitting on a sofa in a small apartment at dusk, backs to camera, looking at a pile of unfolded laundry and dishes in the sink

Nhà mình cần giúp việc theo giờ khi có một nhóm việc nhà lặp lại đều, đang dồn lên một người đến mức ảnh hưởng sức khoẻ hay giờ nghỉ, và việc đó giao được cho người ngoài trong vài giờ mỗi tuần; nếu chỉ thiếu thời gian vài lần mỗi tháng thì gọi người theo buổi là đủ, chưa cần thuê cố định.

Câu hỏi "có nên thuê không" thường bị trả lời bằng cảm giác mệt mỏi một tối nào đó. Sáu câu tự hỏi dưới đây giúp cả nhà nhìn bằng con số và bằng thói quen thật, để quyết định không bị đổi ý sau hai tuần.

Câu một: việc nào đang thật sự dồn?

Đừng bắt đầu bằng câu "nhà bừa quá". Hãy ghi ra cụ thể: sàn nhà lau mấy lần một tuần thì vừa, quần áo có bị chất đống quá hai ngày không, bữa tối có hay phải gọi đồ ăn ngoài vì không ai nấu kịp, bếp có bị để qua đêm không. Mỗi dòng ghi kèm người đang làm và số phút bỏ ra.

Ghi đủ bảy ngày rồi nhìn lại, nhiều nhà ngạc nhiên vì phần dồn chỉ tập trung vào hai ba việc. Có nhà thấy dọn dẹp vẫn ổn nhưng giặt phơi gấp mới là thứ ngốn buổi tối. Có nhà thấy mọi thứ trôi trong tuần nhưng cuối tuần mất trọn một buổi cho tổng vệ sinh. Biết đúng việc dồn thì biết đúng người cần tìm và số giờ cần thuê.

Nếu danh sách cho thấy việc dồn chủ yếu là trông người, chẳng hạn trông trẻ nhỏ hay ngồi cùng ông bà, thì câu hỏi đã chuyển sang một hướng khác: cần người có nghề trông trẻ hoặc đỡ đần người lớn tuổi, không chỉ người làm việc nhà.

Câu hai: ai đang gánh, và gánh có công bằng không?

Trong nhiều gia đình, việc nhà dồn lên một người, thường là người vợ hoặc người mẹ lớn tuổi. Thuê người giúp có thể là lời giải, nhưng cũng có khi lời giải là chia lại việc giữa những người đang sống cùng. Một người chồng nhận phần rửa bát, một đứa con tuổi teen nhận phần gấp quần áo, đôi khi giảm được cả chục giờ mỗi tuần mà không tốn đồng nào.

Câu hỏi này không nhằm tranh cãi ai làm ít ai làm nhiều. Nó giúp cả nhà nhìn rõ phần nào chia lại được, phần nào thật sự vượt sức. Phần vượt sức mới là phần nên thuê. Khi đã ngồi chia việc với nhau, cả nhà cũng dễ đồng thuận về việc chi tiền thuê người hơn, vì ai cũng thấy lý do.

Có một điểm cần nói thẳng: có người giúp việc không có nghĩa người lớn trong nhà hết việc. Vẫn còn phần giao việc, kiểm lại, giữ nếp nhà, và những việc riêng tư không giao cho người ngoài. Nhà nào nghĩ thuê người là xong mọi chuyện thường thất vọng sau tháng đầu.

Câu ba: ngân sách hằng tháng chịu được bao nhiêu buổi?

Tính theo cơ cấu, không theo con số người khác kể. Tiền công theo giờ mỗi khu mỗi khác. Thay vì nghe một con số trên mạng, hãy hỏi hai ba người quen ở cùng khu xem họ đang trả theo giờ hay theo buổi, có tính tiền đi lại không, cuối tuần có khác ngày thường không.

Ước một vùng thay vì một con số. Ví dụ giả định: nếu một buổi ba giờ được tính là ba đơn vị tiền công, bốn buổi một tháng là mười hai đơn vị, tám buổi là hai mươi bốn đơn vị. Đặt hai mức đó cạnh khoản chi ăn ngoài, tiền giặt ở tiệm mà nhà đang trả, sẽ thấy mức nào hợp lý.

Chừa một phần cho ngày lễ và phát sinh. Ngày lễ Tết thường tính khác, có buổi kéo dài quá giờ. Để một khoản dự phòng nhỏ giúp nhà thuê không phải mặc cả căng thẳng với người làm mỗi lần phát sinh.

Đừng ép giờ để vừa ngân sách. Thu nhỏ buổi làm từ ba giờ xuống hai giờ mà giữ nguyên lượng việc chỉ khiến người làm vội, việc làm ẩu và cả hai bên khó chịu. Thà bớt việc giao hơn là bớt giờ.

Câu bốn: cả nhà có thoải mái với người ngoài trong nhà?

Đây là câu hay bị bỏ qua nhất. Có người thấy bình thường khi người giúp lau phòng ngủ, có người thấy khó chịu khi có ai mở tủ quần áo của mình. Ông bà sống cùng có thể ngại người lạ, con tuổi mới lớn có thể không muốn ai vào phòng riêng. Hỏi từng người trong nhà trước khi thuê, không chỉ hỏi người trả tiền.

Kết quả của câu hỏi này quyết định nhiều chi tiết: phòng nào người giúp được vào, giờ làm có trùng giờ cả nhà ở nhà không, có cần giao chìa khoá hay chỉ làm khi có người. Nhà nào ai cũng khó chịu với người lạ thì có thể bắt đầu bằng việc thuê người làm những khu chung như bếp, phòng khách, ban công, rồi mới mở dần.

Riêng tư cũng là chuyện của người làm. Người giúp không muốn bị theo dõi từng bước hay bị hỏi chuyện riêng. Một gia đình rõ ràng về khu được vào, khu không được vào, và tôn trọng giờ làm của người giúp sẽ có quan hệ dễ chịu hơn nhiều so với một gia đình vừa ngại vừa nghi.

Câu năm: ai sẽ ở nhà, ai nắm chìa khoá?

Giúp việc theo giờ đơn giản nhất khi có người lớn ở nhà lúc người giúp đến. Nhưng vợ chồng đi làm cả ngày thì thường phải giao chìa khoá hoặc mã cửa. Trước khi thuê, nên quyết sẵn: buổi làm có người ở nhà hay không, nếu không thì bao lâu sau mới giao chìa, giao cho ai, và lấy lại thế nào khi thôi thuê.

Một cách nhiều nhà dùng là mấy buổi đầu chọn giờ có người ở nhà, chẳng hạn sáng thứ bảy, để người giúp làm quen và nhà thuê quan sát. Khi đã tin, mới chuyển sang giờ trong tuần và giao chìa khoá. Nhà có ông bà ở cùng thì ông bà có thể là người mở cửa, miễn ông bà đồng ý và không phải trông chừng người làm.

Nếu nhà dùng khoá điện tử, có thể cấp mã riêng cho người giúp và đổi mã khi thôi thuê. Nếu dùng chìa thường, ghi lại ai đang giữ chìa nào. Chuyện này nghe chi li nhưng giúp hai bên khỏi nghi ngờ nhau khi có món đồ để nhầm chỗ.

Câu sáu: đã thử chưa?

Cách chắc nhất để biết nhà mình có cần người giúp theo giờ là thử trong một thời gian ngắn, có điểm dừng rõ ràng.

  1. Chọn một nhóm việc dồn nhất từ câu một, đừng giao hết cùng lúc.
  2. Thuê một người làm thử hai đến bốn buổi, báo trước với người làm đây là giai đoạn thử để hai bên cùng xem.
  3. Sau mỗi buổi, ghi lại cả nhà được rảnh ra bao nhiêu thời gian và thời gian đó dùng vào việc gì.
  4. Cuối giai đoạn thử, cả nhà ngồi lại: tiếp tục, tăng buổi, giảm buổi, hay dừng. Nói lại với người làm một cách rõ ràng và trả đủ công các buổi đã làm.

Giai đoạn thử ngắn giúp tránh hai kiểu hối hận: thuê cố định rồi thấy không cần, hoặc ngại không thuê rồi tiếp tục kiệt sức. Nó cũng công bằng với người làm vì họ biết trước đây chưa phải việc lâu dài.

Khi chưa nên thuê, và khi nên thuê ngay

Chưa nên thuê khi việc dồn chỉ do một giai đoạn ngắn. Một tuần nhà có khách, một đợt dọn kho trước Tết thì gọi người theo buổi là hợp, chưa cần thuê đều đặn.

Chưa nên thuê khi cả nhà chưa đồng thuận. Một người muốn, người kia khó chịu thì người giúp sẽ là người chịu không khí căng thẳng. Nói chuyện với nhau trước đã.

Nên thuê ngay khi sức khoẻ của người đang gánh việc bị ảnh hưởng. Mất ngủ kéo dài, đau lưng tái đi tái lại vì khuân giặt, căng thẳng thấy rõ thì giờ được rảnh ra đáng giá hơn khoản tiền bỏ ra. Nếu đau kéo dài, người đó nên đi khám chứ không chỉ chờ có người đỡ việc.

Nên thuê khi có biến cố gia đình. Vợ mới sinh, người nhà nằm viện, ông bà mới về ở cùng là lúc nhịp việc nhà đổi hẳn. Có người giúp vài giờ mỗi ngày giúp cả nhà qua giai đoạn đó mà không ai gục.

Khi đã quyết thuê: nói gì với người làm ở lần gặp đầu

Sáu câu hỏi trên không chỉ để quyết có thuê hay không. Câu trả lời của chúng chính là nội dung cần nói với người giúp ở lần gặp đầu. Việc nào đang dồn trở thành danh sách việc giao. Ngân sách chịu được bao nhiêu buổi trở thành lịch làm đề xuất. Mức thoải mái của cả nhà trở thành quy ước về phòng được vào, phòng không được vào. Ai giữ chìa khoá trở thành cách mở cửa cho người làm.

Nói hết những điều đó ngay từ đầu giúp người làm tự đánh giá mình có hợp không. Một người quen làm nhà có trẻ nhỏ có thể thấy không hợp khi biết nhà mình có ông bà khó tính, và ngược lại. Để người làm từ chối ở cuộc gặp đầu vẫn tốt hơn nhiều so với để họ bỏ ngang sau ba tuần.

Nên nói thêm rằng nhà mình đang trong giai đoạn thử, sẽ cùng xem lại sau vài buổi, và cả hai bên đều có thể góp ý. Cách nói này đặt hai bên ngang hàng, người làm thấy được tôn trọng, còn nhà thuê có chỗ điều chỉnh mà không mất lòng ai.

Câu hỏi thường gặp

Nhà chỉ có hai vợ chồng có cần giúp việc theo giờ không?

Tuỳ việc nhà có dồn không và hai người có muốn dành thời gian cho việc khác không. Nhiều cặp vợ chồng trẻ thuê một buổi mỗi tuần cho phần dọn dẹp lớn và tự lo phần hằng ngày; đó là điểm khởi đầu nhẹ nhàng.

Thuê giúp việc có làm con cái lười làm việc nhà không?

Có thể, nếu cả nhà giao hết cho người giúp. Cách giữ nếp là để trẻ vẫn có phần việc riêng như dọn đồ chơi, gấp đồ của mình, rửa cốc sau khi uống. Người giúp lo phần lớn, trẻ vẫn học tự lo phần nhỏ.

Làm sao biết số giờ cần thuê mỗi tuần?

Ghi lại thời gian thật dành cho từng việc trong một tuần, gạch bớt phần cả nhà tự làm được, phần còn lại là số giờ cần thuê. Người làm có nghề thường làm nhanh hơn người nhà một chút, nên có thể bớt nhẹ.

Có nên thuê người quen trong họ hàng làm giúp việc theo giờ?

Được, nhưng nên thoả thuận rõ ràng như với người ngoài: việc gì, mấy giờ, trả bao nhiêu, báo nghỉ thế nào. Chuyện tình cảm họ hàng dễ khiến hai bên ngại nói thẳng, lâu ngày thành khúc mắc.

Đang có ông bà giúp việc nhà, có nên thuê thêm người?

Nên hỏi ông bà trước. Có ông bà muốn được góp tay, có ông bà mệt nhưng ngại nói. Thuê người làm phần nặng như lau sàn, giặt phơi, để ông bà giữ phần nhẹ mà ông bà thích, thường là cách cả nhà dễ chịu.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138