Mới chuyển đến khu mới, chưa quen ai, cách tìm người giúp việc gần nhà nhanh nhất là đi hai đường song song: dùng nguồn tạm thời như ứng dụng ghép việc hoặc trung tâm cho vài tuần đầu, đồng thời chủ động làm quen ban quản lý, bảo vệ, tổ dân phố, chủ tiệm quanh nhà để tìm người lâu dài ngay trong khu. Ở vùng ven và khu đô thị mới, người làm thường là cư dân làng cũ xung quanh, và đường đến họ đi qua những người địa phương đó.
Khu mới có cái khó riêng: hàng xóm cũng mới, chưa ai biết ai, nhóm cư dân chưa hình thành, dịch vụ chưa nhiều. Bài này gợi ý trình tự làm quen, nguồn tạm thời, cách tìm người ở vùng ven và cách chuyển dần sang người lâu dài.
Khu mới khó ở chỗ nào
Ở khu phố cũ, mạng lưới quen biết đã có sẵn từ nhiều năm, hỏi một câu là có người. Ở khu đô thị mới, chung cư mới bàn giao hay vùng ven vừa lên nhà, phần lớn cư dân cũng mới đến, chưa ai thuê người lâu để mà giới thiệu. Nhóm cư dân có khi đã có nhưng còn lộn xộn, chủ yếu bàn chuyện bàn giao, sửa chữa.
Vùng ven còn thêm chuyện đường xa. Người làm từ trung tâm ít ai đi ra, mà người địa phương xung quanh có khi chưa quen làm cho gia đình thành phố, chưa quen dùng máy móc trong căn hộ, chưa quen cách giao việc theo giờ. Không phải họ không làm được, chỉ là hai bên cần thời gian làm quen cách làm việc của nhau.
Chuyển về một tỉnh khác thì còn khác biệt thói quen: giờ giấc sinh hoạt, khẩu vị, cách gọi tên đồ vật, cách trả công quen thuộc ở địa phương. Hiểu những khác biệt này từ đầu giúp nhà thuê bớt kỳ vọng sai và dễ tìm được người hợp hơn.
Những việc làm trong hai tuần đầu ở khu mới
Không cần đợi có nhu cầu mới đi làm quen. Những việc dưới đây vừa giúp tìm người giúp việc, vừa giúp cả nhà hoà nhập với khu.
- Chào hỏi ban quản lý toà nhà hoặc khu đô thị, hỏi họ có danh sách hay biết người làm việc vặt, dọn nhà mà cư dân hay thuê không.
- Làm quen với bảo vệ, lao công ca ngày. Hỏi xem họ hoặc người thân có nhận làm thêm không.
- Ghé tiệm tạp hoá, quán nước, tiệm giặt gần nhà, mua đồ vài lần, rồi hỏi chủ tiệm có biết ai trong vùng nhận giúp việc theo giờ.
- Tìm và tham gia nhóm cư dân của toà, của khu; đọc tin cũ xem đã ai từng hỏi, ai từng giới thiệu người.
- Đến khai báo tạm trú hoặc đăng ký thường trú ở công an phường, xã và hỏi thăm tổ trưởng dân phố, trưởng thôn tên ai, gặp ở đâu.
- Chào hỏi hai ba nhà hàng xóm cùng tầng hoặc cùng dãy, hỏi họ đã tìm được người chưa, có muốn cùng tìm không.
Bước cuối nghe lạ nhưng rất hiệu quả ở khu mới: hai ba nhà cùng cần người, cùng tìm một người làm cho cả mấy nhà, xếp lịch nối nhau. Người làm có đủ việc để đáng đi lại, các nhà thì có người quen chung để hỏi han nhau về người đó.
Dùng nguồn tạm thời cho vài tuần đầu
Những tuần đầu sau khi chuyển đến thường là lúc cần người nhất: đồ đạc ngổn ngang, thùng hộp chưa mở, bếp chưa quen. Lúc đó chưa kịp tìm người quen biết trong khu. Ứng dụng ghép việc và trung tâm giới thiệu là nguồn tạm thời phù hợp: gọi người dọn dẹp, sắp xếp, lắp ráp đồ theo buổi.
Coi những lần thuê này là để giải quyết việc trước mắt, đồng thời là dịp để biết thêm người. Người được ứng dụng gửi đến có khi lại ở ngay khu bên cạnh, làm tốt thì xin cách liên lạc để lần sau gọi thẳng. Người làm qua trung tâm thì hỏi xem trung tâm có người nào ở gần khu mình không, để lâu dài đỡ đường đi.
Khi thuê người tạm, cũng nên giữ các bước an toàn cơ bản dù đang bận: cất đồ quý vào chỗ có khoá, có người lớn ở nhà trong buổi làm, không đưa chìa khoá hay mã cửa cho người mới gặp lần đầu. Nhà mới thường còn nhiều thùng đồ chưa mở, đồ quý dễ lẫn trong đó, nên ghi rõ thùng nào để riêng ra.
Đừng vội nhận người lâu dài ngay trong tuần đầu chỉ vì đang rối. Lúc vội là lúc dễ bỏ qua các bước kiểm, nhất là với người được giới thiệu qua tin nhắn lạ trong nhóm cư dân mới, nơi chưa ai biết ai và kẻ xấu dễ trà trộn.
Vùng ven: người làm thường ở ngay làng cũ bên cạnh
Nhiều khu đô thị mới mọc lên giữa hoặc sát các làng, xã cũ. Người dân ở đó, nhất là phụ nữ trung niên, người đã nghỉ làm ruộng hoặc nghỉ làm công nhân, thường sẵn lòng nhận giúp việc theo giờ cho cư dân mới. Họ ở gần, đi xe đạp hay đi bộ là tới, quen đường quen chợ trong vùng.
Đường đến họ đi qua người địa phương: bảo vệ, lao công khu đô thị thường là người làng bên; chợ cũ của làng là nơi hỏi rất được; trưởng thôn, chi hội phụ nữ cũng biết ai đang muốn làm thêm. Hỏi họ một cách lịch sự, nói rõ việc gì, giờ nào, và sẵn sàng đến tận nơi gặp người làm.
Với người làm lần đầu giúp việc cho gia đình ở căn hộ, hãy dành buổi đầu chỉ cách dùng máy giặt, máy hút bụi, bếp từ, chỗ đổ rác theo quy định toà nhà. Người địa phương chăm chỉ, chịu khó thường học rất nhanh, và khi đã quen thì rất ổn định, ít bỏ việc giữa chừng.
Nguồn tìm người theo kiểu khu mới
Mỗi kiểu khu mới có nguồn mạnh riêng. Bảng dưới gợi ý nơi nên hỏi trước.
| Kiểu khu | Nguồn nên hỏi trước | Lưu ý |
|---|---|---|
| Chung cư mới bàn giao | Ban quản lý, bảo vệ, nhóm cư dân của toà | Cẩn thận tin lạ trong nhóm mới, chưa ai kiểm |
| Khu đô thị mới ở vùng ven | Bảo vệ, lao công là người địa phương, chợ làng cũ | Dành thời gian chỉ cách dùng máy móc trong căn hộ |
| Khu dân cư mới ở tỉnh | Tổ dân phố, trưởng thôn, chi hội phụ nữ | Hỏi cách trả công quen thuộc ở địa phương |
| Nhà riêng trong khu đang xây dở | Hàng xóm đã ở trước, tiệm tạp hoá gần nhất | Chú ý an toàn khi đường đi còn vắng, thiếu đèn |
| Chuyển về quê sống cùng cha mẹ | Người quen của cha mẹ, họ hàng, hàng xóm lâu năm | Hỏi cha mẹ trước, tôn trọng nếp nhà |
Ở khu đang xây dở, chú ý thêm giờ giấc: đường vắng, thiếu đèn, công trường xung quanh. Không nên để người làm, nhất là phụ nữ, về muộn một mình trên con đường vắng. Sắp ca làm ban ngày là hợp lý hơn.
Chuyển về tỉnh khác: hiểu nếp địa phương trước
Gia đình chuyển công tác hay về sống ở một tỉnh khác thường mang theo cách thuê người quen thuộc ở nơi cũ: giờ làm, cách trả công, việc nào giao cho người giúp việc. Ở nơi mới, những điều đó có khi khác. Có nơi người giúp việc quen làm buổi sáng sớm rồi về lo việc nhà mình, có nơi quen trả công theo tháng thay vì theo buổi, có nơi việc nấu cơm cho gia đình người khác ít ai nhận vì ngại khẩu vị.
Trước khi tìm người, hỏi vài hàng xóm, đồng nghiệp ở cơ quan mới về cách các gia đình ở đây thường thuê người: giờ nào, trả thế nào, mức công phổ biến ra sao, việc gì hay thuê và việc gì người ta tự làm. Mười phút hỏi chuyện này giúp tránh đưa ra đề nghị lạ lẫm khiến người làm ngại nhận.
Khẩu vị và cách nấu là chỗ hay vướng nhất. Người nấu cơm theo giờ ở địa phương nấu theo khẩu vị vùng mình rất ngon, nhưng có thể khác hẳn thói quen của gia đình mới đến. Thay vì đòi người làm nấu đúng kiểu quê mình ngay, nhà thuê nên nấu cùng vài bữa đầu, góp ý từng món, và cũng thử ăn món địa phương. Nhiều gia đình kể rằng nhờ người giúp việc địa phương mà cả nhà quen với nơi ở mới nhanh hơn.
Cách xưng hô cũng nên hỏi người làm thích được gọi thế nào, theo thói quen nơi đó, thay vì dùng cách gọi của vùng mình mà người nghe thấy lạ tai.
Chuyển từ người tạm sang người lâu dài
Sau một hai tháng, khi đã quen khu, nhà thuê thường đã gặp vài người làm qua các lần thuê lẻ, nghe được vài cái tên từ bảo vệ, hàng xóm. Đây là lúc chọn người lâu dài. Đi đủ các bước như ở khu cũ: gọi điện hỏi kỹ, hỏi nhà khác họ đã làm, làm thử một hai buổi.
Nếu đang dùng người qua ứng dụng mà thấy hợp, hỏi xem người làm có muốn nhận lịch cố định không. Lưu ý điều khoản của nền tảng, có nơi không cho phép hai bên tự thoả thuận ngoài ứng dụng; đọc kỹ để tránh vi phạm và vẫn giữ được người làm quen.
Khi đã có người lâu dài, giữ liên lạc với vài người khác từng làm tốt để dự phòng khi người chính nghỉ ốm hay về quê. Ở khu mới, mạng lưới dự phòng này chính là thứ nhà thuê tự xây dần lên, thay cho mạng lưới quen biết sẵn có ở khu cũ.
Và khi khu đã đông dần, chính nhà mình sẽ trở thành người giới thiệu cho hàng xóm mới chuyển đến sau. Giới thiệu người làm tốt cho nhau là cách nhanh nhất để khu mới có được sự tin cậy như khu cũ.
Câu hỏi thường gặp
Mới chuyển đến chung cư mới thì tìm người giúp việc ở đâu?
Hỏi ban quản lý, bảo vệ, lao công toà nhà và đọc nhóm cư dân của toà. Trong vài tuần đầu, dùng ứng dụng ghép việc hoặc trung tâm cho việc lẻ, đồng thời làm quen trong khu để tìm người lâu dài.
Ở vùng ven, khu đô thị mới thì người giúp việc thường từ đâu?
Thường là người dân ở làng, xã cũ ngay bên cạnh. Hỏi bảo vệ, lao công là người địa phương, hỏi ở chợ làng cũ, trưởng thôn hoặc chi hội phụ nữ. Họ ở gần, quen đường và thường làm ổn định khi đã quen việc.
Có nên nhận người giúp việc lâu dài ngay tuần đầu chuyển nhà không?
Không nên vội. Tuần đầu đang rối, dễ bỏ qua các bước kiểm, nhất là với người được giới thiệu qua nhóm cư dân mới chưa ai biết ai. Dùng người tạm cho việc trước mắt, chọn người lâu dài sau một vài tuần.
Mấy nhà hàng xóm mới có nên cùng thuê một người giúp việc không?
Đó là cách rất hợp ở khu mới. Hai ba nhà cùng thuê một người, xếp lịch nối nhau, người làm có đủ việc để đáng đi lại, các nhà thì có người quen chung để trao đổi về người làm.
Người giúp việc ở địa phương chưa quen máy móc căn hộ thì sao?
Dành buổi đầu chỉ cách dùng máy giặt, máy hút bụi, bếp từ, chỗ đổ rác theo quy định toà nhà. Phần lớn người chăm chỉ học rất nhanh. Viết vài dòng nhắc dán gần máy cũng giúp họ tự tin hơn trong những buổi đầu.
Chuyển về quê sống cùng cha mẹ thì tìm người giúp việc thế nào?
Hỏi cha mẹ trước vì cha mẹ thường biết người trong vùng và có nếp nhà riêng. Nhờ họ hàng, hàng xóm lâu năm giới thiệu, và tôn trọng cách trả công quen thuộc ở địa phương khi thoả thuận.