GiupSuc.comGiúp Sức
Thoả thuận, giấy tờ và quyền lợi

Thoả thuận giúp việc theo giờ nên ghi những mục nào để cả hai bên cùng yên tâm

Mười nhóm mục nên có trong thoả thuận giúp việc theo giờ: việc, giờ, tiền công, phát sinh, nghỉ, đổ vỡ, chìa khoá, riêng tư và cách dừng, kèm mẫu câu dễ viết.

Close view of two pairs of hands on a dining table, one holding a pen above a blank notebook, cups of tea nearby, warm afternoon light through a window

Một thoả thuận giúp việc theo giờ đủ dùng nên trả lời mười nhóm câu hỏi: hai bên là ai, làm những việc gì và việc gì không làm, làm vào buổi nào giờ nào, tiền công tính ra sao, làm thêm và phát sinh thế nào, trả lúc nào bằng cách nào, nghỉ buổi thì báo ra sao, đồ đạc hư hỏng xử lý thế nào, chìa khoá và chuyện riêng tư, và cách dừng thoả thuận. Viết mỗi nhóm vài dòng bằng câu thường là đủ, không cần ngôn ngữ pháp lý.

Dưới đây là từng nhóm mục, lý do nên có, và cách viết cho gọn. Cuối bài có bảng kiểm nhanh để hai bên đọc lại trước khi gật đầu. Các mục mang tính gợi ý; với người làm cố định cho riêng nhà mình, nên đối chiếu thêm với quy định hiện hành về lao động giúp việc gia đình.

Phần mở đầu: hai bên là ai và bắt đầu từ khi nào

Họ tên và cách liên lạc của hai bên. Ghi tên người thuê thật sự trả tiền và giao việc, không chỉ tên người đứng ra tìm người. Nếu con cái thuê người cho cha mẹ, nên ghi rõ ai là người quyết việc hằng ngày, ai là người trả công.

Địa chỉ nơi làm. Ghi đủ số nhà, tầng, căn hộ. Nếu nhà có hai nơi, như nhà ở và căn hộ cho thuê cần dọn giữa hai lượt khách, ghi rõ nơi nào làm buổi nào.

Ngày bắt đầu và thời gian làm thử. Nhiều nhà thoả thuận vài buổi làm thử, trong đó hai bên đều có thể dừng mà không cần báo trước lâu. Ghi rõ thời gian thử kéo dài bao lâu và tiền công buổi thử tính thế nào, để khỏi có cảm giác buổi thử là làm không công.

Người giới thiệu, nếu có. Ghi tên người hoặc nơi giới thiệu. Khi có hiểu lầm, đây thường là người hoà giải đầu tiên mà cả hai bên cùng nể.

Người liên lạc dự phòng. Mỗi bên ghi một người thân để báo tin khi có chuyện bất ngờ, ví dụ người làm bị tai nạn trên đường tới, hoặc chủ nhà nhập viện mà người làm vẫn đến theo lịch.

Việc làm và việc không làm

Đây là phần dễ gây cãi nhau nhất nên cần cụ thể nhất. Thay vì viết chung chung "dọn dẹp nhà cửa", hãy liệt kê việc chính mỗi buổi: quét lau sàn các phòng, lau bếp, rửa bát, giặt phơi quần áo, đi chợ nấu một bữa tối. Sau đó ghi việc làm theo tuần hoặc theo tháng, như lau cửa kính, thay ga giường, dọn tủ lạnh.

Phần "không làm" quan trọng không kém. Người giúp việc theo giờ thường không nhận trèo cao lau quạt trần hay cửa kính ngoài ban công, không đụng vào điện và gas, không chăm sóc người bệnh theo kiểu điều dưỡng, không trông trẻ nhỏ một mình nếu chưa thoả thuận. Ghi rõ những điều này giúp chủ nhà không vô tình giao việc nguy hiểm, và giúp người làm có chỗ dựa để từ chối khéo.

Nên có một câu về việc phát sinh: khi chủ nhà muốn nhờ thêm một việc ngoài danh sách thì hỏi trước, người làm có quyền nói chưa sắp xếp được, và nếu làm thêm thì tính công theo cách đã ghi ở phần tiền công. Câu này nghe đơn giản nhưng giải quyết được rất nhiều trường hợp "tiện tay làm giúp" kéo dài thành thói quen không được trả công.

Nếu trong nhà có nhiều người giao việc, ghi rõ ai là người giao việc chính. Người làm nhận yêu cầu từ người đó, các thành viên khác muốn nhờ gì thì qua người đó. Cách này tránh cảnh mỗi người dặn một kiểu.

Một mẹo nhỏ là dán danh sách việc mỗi buổi ở chỗ người làm dễ thấy, chẳng hạn mặt trong cánh tủ bếp, viết bằng chữ to và gạch đầu dòng. Tuần đầu người làm chưa quen nếp nhà, nhìn danh sách sẽ đỡ phải hỏi lại nhiều lần; sau vài tuần, danh sách trở thành thứ để hai bên cùng chỉnh: việc nào hoá ra mất nhiều thời gian hơn dự tính, việc nào có thể làm cách tuần thay vì mỗi buổi. Mỗi lần chỉnh, chụp lại hoặc nhắn cho nhau bản mới để thoả thuận luôn theo kịp thực tế.

Giờ làm, tiền công và cách trả

Ghi các buổi trong tuần và khung giờ, ví dụ thứ Hai, thứ Tư, thứ Sáu, mỗi buổi ba giờ từ tám giờ sáng. Ghi luôn cách xử lý khi người làm đến muộn hoặc phải về sớm: báo trước qua tin nhắn, giờ thiếu thì bù buổi sau hay trừ công.

Phần tiền công nên ghi theo cơ cấu, không chỉ một con số: tính theo giờ, theo buổi hay khoán theo tháng; có khoản đi lại hay không; làm quá giờ tính thế nào; ngày lễ Tết có tính khác không. Mức cụ thể thì hai bên tự thoả thuận theo mặt bằng ở khu mình; điều cần là cách tính phải rõ đến mức người thứ ba đọc vào cũng tính ra đúng một kết quả.

Thời điểm trả cũng phải ghi: trả cuối mỗi buổi, cuối tuần hay một ngày cố định trong tháng. Ghi cách trả là tiền mặt hay chuyển khoản, nếu chuyển khoản thì vào tài khoản nào đứng tên ai. Trả tiền mặt thì nên có một sổ nhỏ để người làm ký nhận, hoặc nhắn tin xác nhận đã nhận.

Một mục hay bị bỏ quên là tiền chợ hoặc tiền mua đồ dùng. Nếu người làm đi chợ hộ, ghi rõ chủ nhà ứng trước bao nhiêu, người làm giữ hoá đơn hay ghi lại khoản chi, và quyết toán vào lúc nào. Tách bạch tiền chợ với tiền công là cách đơn giản nhất để không ai phải nghi ai.

Nghỉ buổi, đổi lịch, ốm đau và ngày lễ

Người làm muốn nghỉ một buổi. Báo trước bao lâu, báo qua kênh nào, buổi nghỉ có được bù vào ngày khác không. Ghi rõ trường hợp ốm đột xuất thì báo ngay khi biết, không bị trừ thêm ngoài phần công của buổi không làm.

Chủ nhà muốn huỷ hoặc dời buổi. Báo trước bao lâu thì không phải trả công buổi đó; báo sát giờ hoặc người làm đã đến nơi mà nhà vắng thì tính thế nào. Đây là mục mà người làm rất cần được bảo vệ vì họ đã từ chối nhà khác để giữ giờ cho mình.

Nhà đi vắng dài ngày. Đi du lịch một tuần, về quê dịp Tết: người làm có đến trông nhà, tưới cây không; nếu nghỉ hẳn thì có giữ chỗ cho họ không và có hỗ trợ gì không.

Ngày lễ, Tết. Có làm vào ngày lễ không, nếu làm thì công tính ra sao; nghỉ Tết bao lâu; có khoản quà hay thưởng Tết không. Ghi trước để không ai phải ngại nhắc khi tới gần Tết.

Thời tiết xấu. Mưa bão, ngập nước, đường không đi được thì người làm được nghỉ mà không bị coi là bỏ buổi.

Đồ đạc, chìa khoá và chuyện riêng tư

Đồ đạc hư hỏng trong lúc làm là chuyện khó tránh. Thoả thuận trước giúp hai bên bình tĩnh khi chuyện xảy ra. Có thể ghi: người làm báo ngay khi làm vỡ hoặc hỏng đồ, không giấu; đồ thường dùng hằng ngày bị vỡ do sơ suất nhỏ thì chủ nhà chịu; đồ quý giá thì chủ nhà cất riêng hoặc dặn trước, không giao người làm lau chùi nếu chưa hướng dẫn. Chuyện bồi thường đồ có giá trị lớn là vấn đề pháp lý phức tạp hơn, nên hỏi luật sư trên AI Cố Vấn trước khi ghi một mức cụ thể.

Về chìa khoá và mã cửa, ghi rõ người làm có được giữ chìa khoá không, được vào nhà khi chủ vắng không, và phải trả lại chìa khoá khi nào. Khi thoả thuận kết thúc, chủ nhà nên đổi mã cửa như thói quen bình thường, không phải vì nghi ngờ.

Riêng tư là mục hai chiều. Người làm không chụp ảnh trong nhà, không kể chuyện nhà chủ ra ngoài, không vào phòng đã dặn không vào. Chủ nhà không đăng ảnh người làm lên mạng khi chưa hỏi, không chia sẻ số điện thoại của họ cho người khác nếu họ không đồng ý. Nếu nhà có camera, nói rõ ngay từ đầu camera đặt ở đâu; không đặt ở nơi người làm thay đồ hay nghỉ ngơi.

Cách dừng thoả thuận và bảng kiểm trước khi gật đầu

Thoả thuận nào cũng nên có lối ra. Ghi số ngày hoặc số buổi báo trước khi một bên muốn dừng, cách tính nốt tiền công những buổi đã làm, và thời điểm trả lại chìa khoá, đồ dùng. Nên ghi thêm các trường hợp có thể dừng ngay không cần báo trước, như vi phạm nghiêm trọng điều đã thoả thuận, để khi xảy ra không phải tranh cãi về thời hạn.

Trước khi hai bên đồng ý, hãy đọc lại cùng nhau theo bảng kiểm sau: đã có danh sách việc làm và việc không làm chưa; đã ghi buổi và giờ chưa; cách tính tiền công, làm thêm, ngày lễ đã rõ chưa; ngày trả và cách trả đã ghi chưa; tiền chợ có tách riêng không; nghỉ buổi và huỷ buổi báo trước bao lâu; đồ vỡ xử lý thế nào; chìa khoá và riêng tư; cách dừng và báo trước bao lâu; có người liên lạc dự phòng chưa.

Nếu người làm làm cố định cho riêng nhà mình với tần suất cao, các mục trên vẫn hữu ích nhưng chưa chắc đủ, vì quy định hiện hành về lao động giúp việc gia đình có thể yêu cầu thêm về hình thức hợp đồng và một số quyền lợi bắt buộc. Trường hợp này nên tra văn bản đang có hiệu lực hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn trước khi ký.

Cuối cùng, thoả thuận nên được xem lại định kỳ, chẳng hạn sau ba tháng hoặc mỗi dịp đầu năm. Công việc thay đổi, giá cả thay đổi, sức khoẻ thay đổi; một bản thoả thuận được cập nhật đều đặn luôn có tác dụng hơn một bản ký xong cất vào ngăn kéo.

Câu hỏi thường gặp

Thoả thuận giúp việc theo giờ có cần ghi số chứng minh, căn cước của người làm không?

Có thể ghi để biết rõ người mình thuê, nhưng nên hỏi ý người làm và giữ thông tin cẩn thận, không chụp gửi lung tung. Việc xem giấy tờ tuỳ thân là để xác minh, không phải để giữ bản gốc của họ.

Có nên ghi điều khoản phạt khi người làm nghỉ không báo trước không?

Nên ghi cách xử lý, như buổi nghỉ không báo thì không tính công, thay vì đặt khoản phạt tiền. Điều khoản phạt nặng dễ gây căng thẳng và có thể không có giá trị nếu trái quy định bảo vệ người lao động hiện hành.

Thoả thuận có cần ghi số tiền cụ thể không hay chỉ cách tính?

Nên ghi cả hai: cách tính để biết xử lý các trường hợp phát sinh, và mức hai bên đã thống nhất ở thời điểm ký. Khi tăng công thì ghi thêm dòng mới có ngày áp dụng, giữ lại dòng cũ để đối chiếu.

Người giúp việc có được giữ một bản thoả thuận không?

Nên có. Mỗi bên giữ một bản có chữ ký, hoặc cùng giữ một tin nhắn tóm tắt có xác nhận. Người làm có bản của mình thì mới tự xem lại được quyền lợi và yên tâm làm lâu dài.

Bao lâu thì nên xem lại thoả thuận giúp việc theo giờ một lần?

Thường sau ba tháng đầu, rồi mỗi năm một lần hoặc khi có thay đổi lớn như thêm buổi, đổi việc, thay đổi sức khoẻ của người trong nhà. Mỗi lần sửa ghi rõ ngày áp dụng và hai bên cùng xác nhận.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138