GiupSuc.comGiúp Sức
Nhận việc vặt, làm giúp việc theo giờ kiếm thêm

Sinh viên, người nghỉ hưu nhận việc vặt kiếm thêm: chọn việc hợp sức

Sinh viên và người nghỉ hưu đều có thể nhận việc vặt kiếm thêm, nhưng sức, giờ rảnh và thế mạnh khác nhau. Chọn việc hợp sức, giữ việc học, giữ sức khoẻ và an toàn.

Retired Vietnamese man with grey hair carrying a small potted plant up a narrow apartment staircase beside a young student holding a cardboard box, both seen from behind, soft daylight

Sinh viên và người nghỉ hưu là hai nhóm hay nhận việc vặt kiếm thêm nhất, nhưng mỗi bên hợp một kiểu việc: sinh viên có sức, nhanh nhẹn, hợp việc khuân vác, lắp ráp, chạy việc hộ vào giờ rảnh ngoài lịch học; người nghỉ hưu có kinh nghiệm, điềm tĩnh, hợp việc nấu ăn, ngồi cùng người già, trông nhà, tưới cây, những việc cần sự tin cậy hơn sức mạnh. Chọn đúng việc hợp sức giúp làm được lâu mà không ảnh hưởng việc học hay sức khoẻ.

Bài này không bàn chuyện chọn ngành nghề hay việc làm thêm nói chung của sinh viên, mà chỉ nói riêng về việc vặt và giúp việc theo giờ quanh khu mình ở: việc nào hợp, việc nào nên tránh, cách sắp giờ, giữ an toàn, và những điều cần biết khi làm ở nhà người khác. Bài không đưa con số thu nhập nào.

Việc vặt hợp với mỗi nhóm

Bảng dưới là gợi ý theo đặc điểm chung. Mỗi người một sức khác, có người nghỉ hưu vẫn khoẻ hơn sinh viên, nên đọc để tham khảo rồi tự chọn theo sức mình.

NhómViệc thường hợpNên cân nhắc kỹ
Sinh viênKhuân đồ nhẹ, dọn kho, lắp ráp kệ tủ, chạy việc hộ, đi chợ hộ, dọn dẹp sau tiệc, dắt chó đi dạo, giúp người già dùng điện thoạiViệc cần đến đúng giờ trong giờ học, việc kéo dài sát giờ thi, việc nặng ở nơi lạ không có người đi cùng
Người nghỉ hưuNấu bữa theo buổi, ngồi cùng người già, trông nhà khi chủ đi vắng, tưới cây, chăm thú nuôi, đón đồ, gấp ủi quần áoViệc khuân vác nặng, leo trèo, đi xa bằng xe máy vào giờ cao điểm, việc phải đứng lâu liên tục
Cả haiXếp hàng hộ, đóng tiền hộ, mua đồ hộ, dọn dẹp nhẹ, giữ chìa khoá cho hàng xómViệc dính tiền lớn, giấy tờ quan trọng, việc liên quan điện, gas

Nhìn vào bảng sẽ thấy hai nhóm bổ sung cho nhau. Trong một khu phố, có khi một gia đình nhờ sinh viên khuân đồ chuyển nhà và nhờ cô chú nghỉ hưu cạnh nhà nấu cơm, trông cháu vài giờ. Cả hai đều có chỗ đứng riêng.

Sinh viên: giữ việc học là trên hết

Sinh viên đi làm thêm thường đối mặt với một cám dỗ: thấy việc có tiền ngay thì nhận dồn, rồi lịch học bị chen lấn, bỏ buổi, thức khuya bù bài. Việc vặt có ưu điểm là linh hoạt, nhận theo từng việc, không bị ràng buộc ca làm cố định như phục vụ quán. Hãy dùng chính sự linh hoạt đó để giữ lịch học: chỉ nhận việc vào khung giờ đã trống thật, và từ chối khi sắp tới kỳ thi.

Một cách sắp xếp nhiều bạn dùng là chọn hai ba buổi cố định trong tuần, thường là chiều muộn hoặc cuối tuần, để nhận việc vặt. Báo rõ với khách những khung giờ đó, ngoài ra không nhận. Mùa thi thì báo trước với khách quen là sẽ tạm nghỉ vài tuần. Khách quen có con cháu đi học thường hiểu và sẵn lòng chờ.

Sinh viên ở trọ xa nhà cũng nên chú ý an toàn: nhận việc qua người quen, nhóm khu trọ có người biết mình, báo bạn cùng phòng khi đi nhà lạ, không nhận việc ban đêm ở nơi vắng. Có những tin tuyển người làm việc vặt trả công cao bất thường, yêu cầu đặt cọc, nộp tiền trước hay đi tới địa điểm lạ; đó là dấu hiệu lừa đảo, nên tránh.

Người nghỉ hưu: lấy kinh nghiệm làm thế mạnh

Người nghỉ hưu có thứ mà nhiều người trẻ chưa có: kinh nghiệm sống, sự điềm tĩnh và vẻ đáng tin. Nhiều gia đình cần người ngồi cùng ông bà, nấu bữa cơm kiểu nhà, trông nhà khi đi vắng, chính vì những phẩm chất đó. Một cô nghỉ hưu nấu được bữa cơm quê, kể chuyện ngày xưa hợp với cụ nhà khách, là người mà gia đình khách rất khó tìm.

Điểm cần cân nhắc là sức khoẻ. Người nghỉ hưu nên chọn việc vừa sức, tránh khuân vác nặng, leo trèo, đứng lâu liên tục. Nếu có bệnh huyết áp, tim mạch, xương khớp hay đang dùng thuốc theo đơn, nên hỏi bác sĩ những việc nào cần tránh, rồi nói thật với khách. Khách biết trước thì giao việc phù hợp, mình không phải gồng sức.

Người nghỉ hưu cũng nên chọn việc gần nhà, đi bộ hoặc đi xe ngắn là tới, tránh chạy xe xa vào giờ cao điểm. Mang theo điện thoại đã lưu số người thân, giấy ghi tên bệnh đang theo dõi nếu có. Nếu thấy mệt, chóng mặt khi đang làm, dừng lại, ngồi nghỉ và báo khách, không cố làm cho xong.

Những điều hai nhóm hay vướng khi làm ở nhà người khác

Ngại nói về tiền công. Sinh viên ngại vì còn trẻ, người nghỉ hưu ngại vì thấy như "làm giúp hàng xóm". Nhưng không nói rõ từ đầu thì sau dễ khó xử. Nói nhẹ nhàng cách tính tiền trước khi làm là phép lịch sự với cả hai bên.

Bị coi như người nhà rồi nhờ quá việc. Quen hàng xóm lâu, khách hay nhờ thêm "tiện tay" hết việc này tới việc khác. Vui vẻ giúp một hai lần thì được, nhưng nếu thành thường xuyên thì nên thoả thuận lại cho rõ.

Không biết từ chối. Sinh viên sợ mất việc, người nghỉ hưu sợ mất lòng. Nhưng nhận việc quá sức hay nguy hiểm rồi xảy ra chuyện thì thiệt cả hai. Từ chối có lý do là cách giữ quan hệ lâu dài.

Chưa rõ trách nhiệm khi có sự cố. Làm vỡ đồ, trẻ trong nhà bị ngã khi mình đang ở đó, mất đồ khi trông nhà. Hỏi trước khách những việc mình chịu trách nhiệm và không chịu trách nhiệm, nhất là khi nhận trông nhà, trông người.

Chuẩn bị gọn cho người mới nhận việc vặt

Dù là sinh viên hay người nghỉ hưu, vài thứ dưới đây giúp mình nhận việc tự tin hơn:

  • Một lời giới thiệu ngắn, rõ khu ở, giờ rảnh, việc làm được.
  • Một người có thể cho khách hỏi thăm về mình: chủ nhà trọ, tổ trưởng khu phố, hàng xóm lâu năm.
  • Túi đồ cá nhân: găng tay, khẩu trang, khăn, nước uống; người nghỉ hưu mang thêm thuốc đang dùng theo đơn nếu có.
  • Sổ nhỏ hoặc ghi chú trên điện thoại để ghi việc, giờ, tiền công của từng nhà.
  • Danh sách những việc mình không nhận, để từ chối nhanh mà không phải nghĩ.
  • Thói quen báo người thân khi đi làm ở nhà mới và khi về.
  • Giấy tờ tuỳ thân còn hạn để khách xem khi gặp lần đầu; không để khách giữ bản gốc, không gửi ảnh giấy tờ cho người chưa gặp mặt.

Không cần chuẩn bị nhiều đồ nghề lúc đầu. Phần lớn việc vặt dùng dụng cụ của nhà khách, chỉ khi nhận lắp ráp hay sửa nhỏ thường xuyên mới cần bộ đồ nghề riêng.

Hai thế hệ cùng làm: khi sinh viên và người nghỉ hưu ghép cặp

Có những việc vặt cần cả sức lẫn kinh nghiệm: chuẩn bị đám giỗ nhỏ tại nhà, dọn dẹp nhà trước Tết, giúp gia đình chuyển nhà. Một cô chú nghỉ hưu biết nấu, biết sắp mâm, biết nếp nhà kết hợp với một bạn sinh viên khuân vác, chạy việc là đội rất hợp. Nhiều khu phố có những cặp như vậy nhận việc cùng nhau, chia việc theo sức, chia công theo thoả thuận.

Khi làm chung, nên nói rõ từ đầu ai làm phần nào, ai nói chuyện tiền công với khách, chia tiền thế nào. Người lớn tuổi thường được khách tin hơn trong khâu thoả thuận, còn người trẻ lo phần việc nặng và phần liên lạc qua điện thoại. Mỗi người phát huy chỗ mạnh, khách nhận được việc trọn vẹn.

Làm chung cũng là cách hai thế hệ học nhau. Sinh viên học được cách ứng xử với gia chủ, cách làm việc nhà cho khéo; người nghỉ hưu được hỗ trợ dùng điện thoại, nhắn tin với khách, sắp lịch trên ứng dụng. Nếu nhận thấy làm chung hiệu quả, có thể tính tới việc lập thành nhóm nhỏ nhận việc lâu dài trong khu.

Biết dừng: khi việc vặt bắt đầu lấn sang việc chính

Việc vặt kiếm thêm dễ bắt đầu nhưng cũng dễ lan ra. Một bạn sinh viên ban đầu chỉ nhận khuân đồ cuối tuần, vài tháng sau đã nhận việc gần như mỗi chiều, rồi bỏ buổi học vì khách quen gọi gấp. Một cô nghỉ hưu ban đầu chỉ nấu bữa trưa cho một nhà, dần dần nhận thêm hai nhà nữa, tới lúc không còn thời gian cho cháu, cho sức khoẻ của chính mình. Khi chuyện kiếm thêm trở thành áp lực, nên dừng lại nhìn lại.

Mỗi tháng tự hỏi vài câu: việc học, sức khoẻ, thời gian cho gia đình có đang bị ảnh hưởng không; mình còn thấy vui khi đi làm hay chỉ thấy mệt; có nhà nào mình nhận chỉ vì ngại từ chối. Nếu câu trả lời nghiêng về phía mệt mỏi, bớt một hai nhà, giữ lại những nhà gần, việc hợp sức, khách dễ chịu nhất.

Với sinh viên, mục tiêu chính vẫn là học xong và có nghề. Việc vặt là để có thêm tiền sinh hoạt, thêm kỹ năng giao tiếp, chứ không nên thành lý do bỏ dở việc học. Với người nghỉ hưu, mục tiêu là có thêm thu nhập, có việc để vận động và gặp gỡ, chứ không phải để làm lụng vất vả như thời còn đi làm. Giữ đúng mục tiêu ban đầu thì việc vặt sẽ là niềm vui nhiều hơn gánh nặng.

Câu hỏi thường gặp

Sinh viên nên nhận việc vặt nào để không ảnh hưởng học?

Những việc nhận theo từng lần, linh hoạt về giờ như khuân đồ, lắp ráp kệ, chạy việc hộ, dọn dẹp sau tiệc vào buổi chiều muộn hoặc cuối tuần. Tránh việc buộc phải có mặt đúng giờ trong giờ học và tạm nghỉ trong mùa thi.

Người nghỉ hưu có nên nhận giúp việc theo giờ không?

Có thể, nếu sức khoẻ cho phép và chọn việc vừa sức như nấu ăn, ngồi cùng người già, trông nhà, tưới cây. Người có bệnh mạn tính nên hỏi bác sĩ những việc cần tránh và nói rõ với khách.

Làm sao nhận biết tin tuyển người làm việc vặt lừa đảo?

Dấu hiệu thường gặp là trả công cao bất thường, yêu cầu đặt cọc hay nộp phí trước, hẹn gặp ở nơi vắng, nhờ nhận chuyển tiền hộ. Gặp những dấu hiệu này nên tránh và hỏi lại người quen trước khi nhận.

Hàng xóm nhờ việc thường xuyên có nên nói chuyện tiền công không?

Nên. Giúp một hai lần thì vui vẻ, nhưng đã thành việc thường xuyên thì nói rõ cách tính công từ đầu. Nói sớm, nhẹ nhàng giữ được tình hàng xóm tốt hơn là để bụng.

Sinh viên và người nghỉ hưu làm chung có nên không?

Có thể rất hợp cho những việc cần cả sức lẫn kinh nghiệm như chuẩn bị đám giỗ, dọn nhà trước Tết, chuyển nhà. Cần thoả thuận rõ ai làm phần nào và chia tiền công thế nào từ đầu.

Người lớn tuổi đang làm thấy mệt thì làm gì?

Dừng việc, ngồi nghỉ nơi thoáng, uống nước và báo khách. Nếu có dấu hiệu nặng như đau ngực, khó thở, chóng mặt nhiều, nói khó, yếu một bên người thì gọi cấp cứu ngay và báo người thân.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138