GiupSuc.comGiúp Sức
Tìm người giúp gần nhà

Làm thử một buổi trước khi nhận người giúp việc: giao việc gì để thấy tay nghề

Buổi làm thử nên giao việc gì để thấy tay nghề và cách làm việc, chuẩn bị gì trước, quan sát gì mà không đứng canh, trả công buổi thử và báo lại thế nào.

Helper folding laundry on a sofa while the homeowner waters plants nearby in a sunny living room, both seen from behind, wide angle, airy pastel tones

Buổi làm thử nên giao đúng những việc nhà mình sẽ cần hằng tuần, cộng thêm một việc cần tỉ mỉ và một việc buộc người làm phải hỏi lại. Như vậy nhà thuê thấy được ba điều quan trọng: tay nghề với việc chính, độ cẩn thận, và cách người làm trao đổi khi chưa rõ. Buổi thử luôn trả đủ công, có người nhà ở nhà, và kết thúc bằng mười phút trao đổi thẳng thắn.

Một buổi thử tốt cho cả hai bên cơ hội nhìn nhau thật: nhà thuê thấy người làm, người làm thấy nhà và cách nhà giao việc. Bài này đi qua cách chọn việc, chuẩn bị, quan sát, trả công và báo lại sau buổi thử.

Buổi làm thử để làm gì

Cuộc gọi và lời giới thiệu cho biết người làm nói gì về mình. Buổi làm thử cho thấy họ thật sự làm thế nào. Rất nhiều điều chỉ lộ ra khi bắt tay vào việc: tốc độ, thứ tự làm việc, cách dùng đồ của nhà, cách xử lý khi gặp thứ chưa biết, sự để ý đến chi tiết, sức bền sau hai ba tiếng.

Buổi thử cũng là lúc người làm đánh giá nhà thuê. Họ xem nhà rộng hẹp, việc có đúng như mô tả không, nhà thuê giao việc có rõ không, có tôn trọng họ không, có đứng canh từng động tác không. Người làm giỏi thường có nhiều nhà để chọn, và họ cũng dùng buổi thử để quyết có nhận lâu dài hay không.

Vì thế đừng coi buổi thử là cuộc kiểm tra một chiều. Đó là buổi làm quen có trả công, mục đích là để hai bên cùng biết có hợp hay không, trước khi ràng buộc vào lịch hằng tuần. Nhà nào coi buổi thử như vậy thường giữ được người tốt lâu hơn.

Chọn việc cho buổi làm thử

Một việc chính nhà sẽ cần hằng tuần. Nếu thuê dọn nhà thì giao dọn một hai phòng thật, nếu thuê nấu cơm thì giao nấu bữa thật cho cả nhà. Đừng giao việc khác hẳn việc sẽ thuê lâu dài, vì như vậy không thấy được điều cần thấy.

Một việc cần tỉ mỉ. Gấp và cất quần áo vào đúng ngăn, lau kệ có đồ trang trí nhỏ, sắp lại tủ bếp. Việc tỉ mỉ cho thấy người làm có để ý chi tiết và có cẩn thận với đồ của người khác hay không.

Một việc buộc phải hỏi lại. Ví dụ dặn "sắp lại tủ giày cho gọn" mà không nói sắp theo kiểu nào, hoặc "nấu thêm một món rau" mà không nói món gì. Xem người làm có hỏi lại không, hỏi thế nào, hay tự làm theo ý mình.

Đừng giao quá nhiều việc. Buổi thử không phải để tận dụng sức người làm. Giao vừa đủ cho khoảng thời gian đã hẹn, chừa chút thời gian cuối buổi để trao đổi. Giao quá tải thì người làm vội, kết quả không phản ánh đúng tay nghề, và người tốt cảm thấy bị lợi dụng.

Tránh việc nguy hiểm hoặc cần nghề riêng. Không giao việc trèo cao, việc điện, việc gas, chăm sóc y tế cho người ốm trong buổi thử. Những việc đó nếu có thì bàn riêng, cần người có nghề, không lấy làm bài thử.

Chuẩn bị trước buổi thử

Buổi thử suôn sẻ hay không phụ thuộc nhiều vào sự chuẩn bị của nhà thuê. Danh sách dưới đây làm trong mười lăm phút.

  • Viết bảng việc cho buổi thử, ghi theo thứ tự ưu tiên, việc nào quan trọng nhất làm trước.
  • Cất tiền mặt, trang sức, giấy tờ quan trọng vào chỗ có khoá. Đây là việc nên làm với bất kỳ ai lần đầu vào nhà, không phải vì nghi ngờ người cụ thể.
  • Chuẩn bị sẵn dụng cụ và đồ lau rửa, hoặc hỏi trước người làm có mang theo không.
  • Dặn trước những đồ không được động vào, những phòng không cần vào.
  • Sắp xếp để có một người lớn trong nhà ở nhà suốt buổi thử, nhất là khi trong nhà có ông bà hay trẻ nhỏ.
  • Chuẩn bị sẵn tiền công buổi thử theo mức đã thoả thuận, để trả ngay khi xong.

Nếu nhà có thú nuôi, nhốt hoặc giữ chúng ở một phòng trong buổi đầu, nhất là khi người làm chưa quen. Một con chó sủa liên tục hay một con mèo chạy theo khiến người làm khó tập trung, kết quả buổi thử bị nhiễu.

Trong buổi thử: quan sát mà không đứng canh

Dẫn người làm đi một vòng nhà, chỉ chỗ để dụng cụ, chỗ đổ rác, cách dùng máy giặt, vòi nước nóng lạnh, rồi đưa bảng việc và để họ làm. Đừng đứng sau lưng theo dõi từng động tác. Người bị canh thường làm vụng hơn bình thường, và cảm thấy không được tin, ấn tượng đầu đó khó xoá.

Thay vì đứng canh, nhà thuê làm việc của mình trong nhà, thỉnh thoảng đi qua, để ý vài điều: người làm bắt đầu từ đâu, có làm theo thứ tự hợp lý không, có giữ gọn chỗ đang làm không, có hỏi khi gặp đồ lạ không. Khi họ hỏi, trả lời rõ ràng và ghi nhận câu hỏi đó là dấu hiệu tốt.

Để ý cách người làm dùng đồ của nhà: có hỏi trước khi dùng loại nước lau mới không, có để dao kéo, đồ dễ vỡ ở chỗ an toàn không, có tắt nước tắt điện khi xong không. Những thói quen nhỏ này cho biết họ sẽ làm thế nào khi không ai ở nhà.

Nếu thấy việc gì làm sai cách có thể gây hỏng đồ, nhắc nhẹ ngay, đừng chờ cuối buổi. Ví dụ dùng nước lau có tính tẩy mạnh trên mặt gỗ. Nhắc ngay giúp tránh hỏng đồ và cũng cho thấy người làm tiếp nhận góp ý thế nào.

Điều nên để ý trong buổi thử

Bảng dưới gom những điều nhà thuê nên để ý. Một điểm chưa tốt chưa phải lý do loại ngay; quan trọng là người làm có tiếp nhận góp ý và điều chỉnh được không.

Điều để ýDấu hiệu tốtCần trao đổi thêm
Đúng giờĐến đúng hoặc báo trước nếu muộnMuộn không báo
Thứ tự làm việcCó thứ tự, làm xong việc nào gọn việc đóLàm lộn xộn, bỏ dở nhiều việc
Hỏi khi chưa rõHỏi lại ngắn gọn rồi làmTự làm theo ý mình, khác dặn
Cẩn thận với đồHỏi trước khi dùng đồ lạ, để đồ đúng chỗDùng tuỳ tiện, để đồ sai chỗ
Tiếp nhận góp ýNghe, hỏi lại, điều chỉnhCãi lại hoặc tự ái
Hoàn thànhXong việc chính, báo việc chưa kịpBỏ việc chính để làm việc phụ
Giữ gìn riêng tưKhông mở tủ riêng, ngăn kéo không được giaoTò mò vào phòng không cần vào

Hàng cuối bảng quan trọng hơn vẻ ngoài của nó. Người làm tôn trọng không gian riêng của nhà thuê ngay từ buổi đầu thường giữ được thói quen đó lâu dài.

Trả công buổi thử

Buổi thử luôn trả đủ công theo mức đã thoả thuận, kể cả khi quyết định không nhận người đó. Người làm đã bỏ thời gian, sức lực và có khi bỏ một buổi ở nhà khác để đến. Không trả công buổi thử, hoặc trả một nửa với lý do "chỉ là thử", là cách nhanh nhất để mang tiếng xấu trong giới người làm ở khu.

Trả ngay khi xong buổi, bằng cách người làm thấy tiện, tiền mặt hoặc chuyển khoản. Nếu buổi thử kéo dài hơn dự kiến vì nhà giao thêm việc, tính thêm cho đúng. Nếu người làm xong sớm hơn vì nhanh tay, không trừ bớt.

Có nhà muốn thử hai ba người trước khi chọn. Cách đó hoàn toàn hợp lý, miễn mỗi người được trả đủ và được báo kết quả. Nói trước với họ rằng nhà đang thử vài người là cách công bằng.

Sau buổi thử: trao đổi, quyết định, báo lại

Mười phút cuối buổi là phần quan trọng nhất của buổi thử. Trình tự dưới đây giúp cuộc trao đổi thẳng thắn mà dễ chịu.

  1. Đi một vòng xem kết quả cùng người làm, chưa nhận xét vội.
  2. Hỏi họ trước: "Chị thấy nhà em thế nào, việc có nhiều quá so với thời gian không, có gì chị muốn nhà em chuẩn bị khác đi không?"
  3. Nói điều mình thấy tốt trước, cụ thể, rồi mới nói điều muốn khác đi, cũng cụ thể.
  4. Hỏi lại về lịch, tiền công cho lâu dài nếu thấy có khả năng nhận.
  5. Nếu chưa quyết ngay, nói rõ khi nào sẽ báo lại.
  6. Trả công, cảm ơn và tiễn ra cửa.

Khi đã quyết, báo trong thời gian đã hẹn. Nếu không nhận, nói ngắn gọn và tôn trọng, không cần kể hết lý do. Nếu nhận, thống nhất ngày bắt đầu, khung giờ và cách liên lạc khi có thay đổi.

Khi nào cần buổi thử thứ hai

Có những trường hợp một buổi không đủ để quyết: người làm rất được ở việc chính nhưng chưa thấy cách họ làm việc khác sẽ giao lâu dài, nhà có ông bà mà buổi thử ông bà lại đi vắng, hoặc buổi thử gặp chuyện bất thường như mất điện, mất nước. Lúc đó hẹn thêm một buổi thử nữa, vẫn trả đủ công.

Với việc đỡ đần ông bà theo giờ, buổi thử thứ hai gần như luôn cần. Ông bà cần thời gian để quen người lạ, và người thân trong nhà cần thấy người làm ứng xử ra sao khi ông bà mệt, khó tính hay nhớ nhầm. Buổi thứ hai nên có người nhà ở bên một phần thời gian, rồi để họ ngồi cùng ông bà một mình một lúc trong khi người nhà ở phòng bên.

Đừng kéo dài thử việc quá ba buổi mà không quyết. Người làm cần biết họ có lịch ổn định hay không để sắp xếp nhà khác. Nếu sau ba buổi vẫn phân vân, nhiều khả năng là chưa hợp, nói thật với nhau sẽ tốt hơn.

Câu hỏi thường gặp

Buổi làm thử người giúp việc nên giao việc gì?

Giao đúng việc chính nhà sẽ cần hằng tuần, cộng một việc cần tỉ mỉ như gấp cất quần áo, và một việc buộc người làm phải hỏi lại. Như vậy thấy được tay nghề, độ cẩn thận và cách trao đổi khi chưa rõ.

Buổi làm thử có phải trả công không?

Có, luôn trả đủ theo mức đã thoả thuận, kể cả khi không nhận người đó. Người làm đã bỏ thời gian và có khi bỏ buổi ở nhà khác. Không trả hoặc trả một nửa sẽ làm mất tiếng của nhà thuê với người làm trong khu.

Có nên đứng xem người giúp việc làm trong buổi thử không?

Không nên đứng canh từng động tác. Hãy dẫn đi một vòng, đưa bảng việc rồi làm việc của mình trong nhà, thỉnh thoảng đi qua để ý. Người bị canh thường làm vụng hơn và thấy không được tin.

Một buổi làm thử nên kéo dài bao lâu?

Nên bằng đúng độ dài một buổi sẽ thuê lâu dài, thường hai đến bốn tiếng, cộng mười phút trao đổi cuối buổi. Buổi thử quá ngắn không thấy được sức bền và thứ tự làm việc của người làm.

Có nên thử nhiều người trước khi chọn không?

Được, miễn mỗi người được trả đủ công và được báo lại kết quả. Nói trước với họ rằng nhà đang thử vài người là cách công bằng. Thường thử hai người là đủ để có so sánh.

Thử việc người đỡ đần ông bà cần lưu ý gì thêm?

Nên thử ít nhất hai buổi, có người nhà ở bên một phần thời gian, để ông bà quen dần và người nhà thấy cách ứng xử khi ông bà mệt hay khó tính. Không giao việc chăm sóc y tế trong buổi thử; khi ông bà có dấu hiệu bất thường thì gọi người nhà và gặp bác sĩ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138